Duo Rumbadama

Sound Fragments

enlarge picture more pictures

***for Christmas Carols in Latin go to: 

http://www.youtube.com/watch?v=5C1j-6cmMd4

http://www.youtube.com/watch?v=coM0x_mCrZc

LETICIA'S ONE WOMAN LATIN BAND
binnenkort DVD online. Wilt U de DVD alvast zien? Bel 0650 850 423
Met behulp van een loopstation bouwt Leticia live hele latin-arrangementen, laagje voor laagje beginnend met percussie en daarna meerstemmige vocals. Daarna speelt zij er live marimba overheen en zingt of speelt de thema's. In de montunos wisselt ze de coros van het loopstation af met instrumentale of vocale solo frases (pregones).
Zowel voor het oor als voor het oog een exclusief en uniek gebeuren.
Alle geluidsfragmenten die U bij duo Rumbadama hoort speelt Leticia hierdoor ook solo.

Duo Rumbadama
stijlvol swingend slagwerk


Leticia Bal
Nieuwe Herengracht 149
1011 SG Amsterdam
The Netherlands
mobile: 0650 850 423
email: info@rumbadama.nl

Latin-muziek op marimba, percussie en zang.
Akoestisch
Leticia Bal: marimba, zang
Edith Mossel: percussie, zang


De jarenlange vruchtbare samenwerking met percussioniste Edith Mossel heeft Leticia voor haar doen kiezen als begeleidster van haar (voornamelijk Cubaanse en Caribische) marimba-repertoire. Hierdoor is een stijlvol, oogstrelend en swingend duo ontstaan.
Zeer geschikt voor het op exotische wijze muzikaal omlijsten van vernissages, recepties, brunches, kortom: voor waar U de zo bekende pianist met zangeres gewend bent en nu eens een wat meer exotisch geluid wilt.

Leticia is ook solo te boeken met dit repertoire.

met lesbrief (zie onderaan deze pagina)


Leticia solo marimba+zang
stijlvol en swingend melodisch slagwerk


Leticia Bal
Nieuwe Herengracht 149
1011 SG Amsterdam
The Netherlands
mobile: 0650 850 423
email: info@rumbadama.nl

Van Bach tot de Buena Vista Social Club

klassieke en latin-muziek op marimba
Akoestisch
Leticia Bal: marimba, zang, kleine percussie

Naast haar carriere als latin -percussioniste en latin-orkestleider speelt Leticia op hoog niveau marimba (melodisch slagwerk).
Op het Conservatorium studeerde zij marimba bij Viktor Oskam en Hans Hasebosch maar haar grootste leerschool was haar jarenlange ervaring in de Salsa-en Cubaanse muziek, als percussioniste en coro-zangeres. Door deze muziek geinspireerd ontwikkelde zij een heel eigen methode om deze swingende nummers op marimba te kunnen spelen, instrumentaal of met zang erbij, waarbij ze de funktie van de bas, de piano en de gitaar heeft vertaald naar de marimba. Traditionele Cubaanse liedjes, zoals we ze kennen van oa de Buena Vista Social Club, krijgen hierdoor een zeer origineel geluid, waarbij echter op de authenticiteit van deze prachtige muziek niet wordt afgedongen. Luister naar de geluidsfragmenten op deze pagina en huiver! Met dit repertoire is Leticia ook als duo te booken.

Daarnaast speelt Leticia highlights uit het marimba solo-repertoire (‘Rhythm Song’, ‘Wooden Music’ in een solo-arrangement ea) en eigen composities.
Omdat de muziek van J.S. Bach tot de ultieme muziek behoort volgens Leticia, en prachtig klinkt op marimba, heeft ze ook een set Bach op haar repertoire. Geluidsfragmenten hiervan verschijnen binnenkort op deze site.

Vanwege de breedheid van haar repertoire en speelstijlen kan Leticia zowel diners, vernissages, recepties op exotische en originele wijze omlijsten, als recitals geven.



Lesbrief Duo Rumbadama © Titia Bal
begeleiding bij schoolvoorstellingen voor groep 6, 7 en 8

marimba-percussie-zang

Het duo Rumbadama speelt op marimba en een veeltal aan kleinere slagwerkinstrumenten oftewel: percussie-instrumenten. De 2 muzikantes van het duo zingen ook tijdens het spelen. De muziek die ze maken is vooral Latijns-Amerikaanse en Afrikaanse muziek.

inhoud:

hoofdstuk 1: De instrumenten.

hoofdstuk 2: De muziek.

hoofdstuk 3: de muzikantes

hoofdstuk 4: vragen.


Hoofdstuk 1.

De instrumenten.

Wat is een marimba?
Een marimba lijkt op een reuze-xylofoon en behoort tot het melodisch slagwerk. Je kunt er, net als bijvoorbeeld op een piano, melodieën op spelen. De marimba lijkt zelfs sterk op een piano, want hij heeft dezelfde indeling van tonen als een piano. Bij een piano heb je de witte toetsen, allemaal naast elkaar liggend, en ietsje naar achteren en eroverheen stekend de zwarte toetsen, in groepjes van 2 en 3. Bij de marimba zijn alle toetsen van houtkleur, maar verder is de indeling hetzelfde als bij de piano (op onderste rij liggen de toetsen allemaal naast elkaar en ietsje naar achter eroverheenstekend liggen de toetsen in groepjes van 2 en 3). Je kunt dus eigenlijk alle muziek die je op een piano kan maken ook op marimba spelen, bijvoorbeeld de vlooienmars, of Für Elise van Beethoven.
Maar: om piano te spelen kun je 10 vingers gebruiken; je kunt dus maximaal 10 tonen tegelijk aanslaan. Marimba speel je met 2 of 4 stokken en je kunt dus maximaal 4 tonen tegelijk aanslaan. Er zijn mensen die met 6 of zelfs met 8 stokken tegelijk spelen maar dat zijn er maar enkelen.
De klank van een marimba is echter heel anders dan die van een piano.
De toetsen zijn van hout en hangen boven buizen, pijpen (zoals bij een orgel). Doordat je op een toets slaat komt de toets in beweging en brengt een toon voort. Door de buis wordt die toon versterkt. De grootte van de toets bepaalt de toonhoogte. Hoe groter de toets, hoe lager de toon. De klank van hout is heel anders dan bijvoorbeeld van een snaar, zoals bij de piano of de gitaar.
Doordat de trilling van het hout maar kort duurt, is een toon op een marimba ook weer snel weg (er is geen pedaal zoals bij een piano, waarmee je de toon kun aanhouden). Als je toch een lange noot wil spelen moet je een zogenaamd tremolo spelen (dat is een triller of roffel).

Wat is percussie? Eigenlijk betekent percussie gewoon slagwerk, maar in de loop der tijden is percussie gaan betekenen: slagwerk dat niet met 2 stokken wordt gespeeld, maar met de handen of met 1 hand en 1 stok.
Velen kennen de djembe of de conga. De djembe komt uit Afrika en behoort dus tot de Afrikaanse percussie-instrumenten. De conga komt uit Latijns Amerkia, met name uit Cuba, Puerto Rico en de landen daar in de buurt en behoort tot groep van Latijns-Amerikaanse percussie-instrumenten.
Tijdens het optreden van het duo Rumbadama hoor en zie je de volgende Latijns-Amerikaanse percussie-instrumenten:


a. claves. 2 houten klankstaafjes die tegen elkaar worden geslagen in een bepaalt ritme. Dat ritme heet ook: ‘clave’. De clave geeft de maat aan.

b. conga: 1 of 2 grote trommels, meestal van hout of viberglas met een vel van dierenhuid erop, waarop je speelt met je handen. Uit een conga kun je wel 5 verschillende tonen halen. Als een goede congaspeler snel op zijn/haar trommel speelt zie je bijna niet dat de handen op verschillende manieren bewegen maar toch hoor je heel verschillende klanken. Het is dan net toveren. Als je op 2 trommels speelt zijn ze verschillend gestemd, dus van verschillende toonhoogte. Net als bij de marimba geldt hier ook: hoe groter de trommel, hoe lager de toon. Dat is trouwens altijd zo.

c. bongo: lijkt een beetje op 2 conga’s maar dan veel kleiner en ze klinken dan ook veel hoger. Een bongo bestaat altijd uit 2 trommels, ze zitten zelfs aan elkaar vast. Een conga geeft meestal een basisritme aan, een bongo variëert veel meer. Een bongo versiert de muziek terwijl een conga juist een bodem onder de muziek legt. Nog een verschil tussen de bongo en conga is de speeltechniek die erbij hoort: op een conga speel je met de hele hand en op een bongo alleen met de vingers.

d . campana: een campana is een grote bel die meestal met 1 hand wordt vastgehouden en met een dikke stok in de andere hand wordt bespeeld. Bij het optreden van duo Rumbadama wordt dit instrument met een voetpedaal bespeeld. Door de klank van de campana krijgt de muziek een bepaalde ‘drive’, een oppeppertje als het ware. Je zult horen dat de campana niet de hele tijd wordt gespeeld maar pas op een bepaald gedeelte in de muziek erbij komt.

e. ganza: oftewel shaker of schudbusje. Door ritmisch te schudden in de maat van de muziek krijgt de muziek een extra ‘swing’. Wordt vooral gespeeld in Braziliaanse muziek. Ganza’s zijn er in alle soorten en maten. Het duo Rumbadama gebruikt de mini-ganza oftewel het schud-eitje omdat een grotere ganza te hard zou zijn en de marimba zou overstemmen.

f. güiro: rasp. Net als de ganza geeft de guïro door er ritmisch op te raspen een extra swing aan de muziek (het is nog een hele kunst om de goede beweging te pakken te krijgen). De güiro komt vooral veel voor in Cubaanse muziek. Er zijn muzikanten die zich hun hele muzikale leven toeleggen op het zo goed mogelijk güiro spelen. Ze kunnen er dan ook alle mogelijk ritmes en variaties op spelen. Het duo Rumbadama gebruikt de güiro om het basisritme op te spelen en de muziek te laten swingen.

Van het Afrikaanse percussie-instrumentarium gebruikt het duo Rumbadama de volgende instrumenten:

g. kalimba: oftewel duimpiano. Heel klein instrumentje dat eigenlijk veel minder op een piano lijkt dan de marimba. Het heet duimpiano omdat je met je duimen de verschillende ‘tongetjes’ bespeelt. De tongetjes zijn ook weer verschillend van grootte en dus van toonhoogte, zodat je ook melodisch erop kan spelen. De tongetjes zijn van ijzer en ‘hangen’ boven een klankkastje van hout of kalebas.

h. lokdrum: de lokdrum is een wat grotere houten klankkast waarin op de bovenkant sneden zijn gemaakt waardoor ook weer een soort ‘tongen’ ontstaan van verschillende grootte. Door op de tongen te slaan met de vingers of met stokken, kun je ritmes en melodieën spelen. Qua klank komt de lokdrum al een beetje in de buurt van de marimba. Tijdens het optreden van het duo zal 1 van de spelers een intro spelen op de lokdrum zodat je hem goed kunt horen.

i. stem: als laatste instrument iets over de stem (want de stem kun je natuurlijk ook een muziekinstrument noemen). De stem is eigenlijk echt een ‘wereld’-instrument omdat hij overal ter wereld in muziek wordt gebruikt en eigenlijk het alleroudste muziekinstrument is. En iedereen op de hele wereld kan zingen, de een wat mooier dan de ander maar we zingen allemaal wel eens. Er zijn natuurlijk ook beroepszangers en zangeressen. Deze mensen kunnen zo goed zingen dat ze er hun brood mee verdienen en soms zelfs hele paleizen kunnen kopen van het geld dat ze met hun stem verdienen. Veel muzikanten, zo ook de 2 muzikanten van het duo Rumbadama, spelen in de eerste plaats een instrument maar zingen ook goed en gebruiken dus hun stem als tweede instrument om de muziek wat meer vorm te geven of gewoon omdat ze mooie liedjes willen zingen bij hun instrument. Als je niet echt solozanger bent maar wel goed kunt zingen, werkt het vaak goed om meerstemmig te zingen.


Hoofdstuk 2.

De muziek.

Zoals je in hoofdstuk 1 hebt gelezen spelen de muzikantes van duo Rumbadama vooral Latijsamerikaanse (oftewel ‘Latin’)en (in mindere mate) Afrikaanse Muziek. Van de Latin muziek spelen ze weer vooral Cubaanse muziek, die we kennen als Salsa of Son.
Een van de redenen waarom het duo juist deze muziek speelt is omdat ze die muziek heel erg mooi vinden. Een andere reden is dat ze die muziek al zo’n 15 jaar lang spelen in verschillende grote orkesten, dus die muziek goed kennen. Als je een bepaalde muziekstijl goed kent is de kans groter dat je die muziek ook goed kan spelen.
Beide muzikanten spreken en verstaan Spaans. Dat is handig omdat de Cubaanse liedjes in het Spaans worden gezongen en ze dus begrijpen wat ze zingen en ook weten hoe je het moet uitspreken. Ze spelen bijvoorbeeld ook een Braziliaans nummer, maar in Brazilie spreken de mensen Portugees. Dat is heel anders dan Spaans en dus zingen ze in dat nummer maar liever niet en spelen ze het instrumentaal.
Nog een reden waarom het duo Rumbadama veel Cubaanse muziek en salsa speelt is omdat dat origineel is op deze instrumenten. Het wordt tot nu toe heel weinig gedaan. De marimba is een vrij jong instrument, in deze vorm pas een jaar of 100 oud. De zogenaamde ‘marimba-literatuur’ (dus de bladmuziek die er bestaat voor marimba) is vooral modern klassiek. Je kunt wel muziekboeken kopen om bijvoorbeeld jazz of popmuziek op piano of saxofoon te spelen en te studeren, maar voor Latin muziek op marimba bestaat er nog geen boek. De marimba-speelster van het duo heeft de manier om Latin muziek te spelen op marimba dan ook zelf bedacht. Het is heerlijk om muziek te spelen waaraan je zoveel zelf hebt bedacht, tenminste, als het ook nog eens lekker klinkt!
Je zult horen tijdens de voorstellingen dat er ook veel wordt ge-improviseerd door het duo. Als je bijvoorbeeld een liedje speelt, precies zoals het liedje moet zijn, maar je wilt als het liedje klaar is nog doorspelen voordat je het eindje speelt, kun je doorgaan met bijvoorbeeld variaties op het liedje te bedenken of een gedeelte te verzinnen wat er goed in past. Dat heet improviseren. Een improvistaie is elke keer wanneer je het speelt weer anders. Door een improvisatie in te passen in een nummer, wordt het nummer dus elke keer anders gespeeld. Dat maakt de muziek spannender om te spelen maar ook spannender om naar te luisteren.
Naast liedjes, oftewel vocale stukken (vocaal= met de stem) speelt het duo ook ‘instrumentale’ stukken (stukken waarin niet wordt gezongen). In een instrumentaal stuk komen de instrumenten zoals de marimba of de bongo nog beter tot hun recht; alle aandacht gaat dan naar het insrument. Het is het leukste om vocale en instrumentale stukken een beetje af te wisselen.




Hoofdstuk 3.

De muzikantes.

Het duo Rumbadama bestaat uit:
Edith Mossel en Titia Bal.
Ze hebben allebei een artiestennaam.
Edith heet ook wel: ‘La Tigresa’. Dit betekent ‘tijgerin’ (vrouwelijke tijger) in het Spaans. Dit is haar artiestennaam geworden omdat ze zo fel kan spelen.
Edith speelt in het duo alle percussie-instrumenten en een beetje marimba (improvisaties).
Titia heet ook wel ‘Leticia’, dat is de Cubaanse manier van haar naam schrijven.
Titia speelt in het duo marimba en een beetje percussie (campana).
Edith en Titia spelen al bijna 20 jaar samen. Als je eenmaal een ‘maatje’ hebt gevonden in de muziek, dus iemand met wie je goed kan samenspelen en ook goed kan opschieten dan is dat heel veel waard. (Goed met elkaar kunnen opschieten is best belangrijk omdat je vaak samen op pad moet, naar Duitsland of naar Groningen of Maastricht en dan uren en uren met elkaar in de auto zit....)
Het is belangrijk dat je muzikaal een beetje dezelfde ideeën hebt en dezelfde smaak want over smaak valt niet te twisten maar je moet het wel met elkaar eens zijn in een duo. Daarnaast is het belangrijk dat je elkaar kunt aanvullen, zowel qua het instrumentarium (de marimba en de percussie vullen elkaar aan) als wat betreft je stijl van spelen.
Titia en Edith hebben een Conservatorium-opleiding gedaan. Dat is de Hogeschool voor muziek. Als je muzikant wilt worden kun je daar opgeleid worden voor het vak.
Behalve Latin spelen Edith en Titia beide ook andere muziekstijlen. Edith speelt bijvoorbeeld veel met DJ's mee. Ze doet dan optredens in grote Clubs. Titia heeft pas geleden getourd met een theatervoorstelling waar ze marimba en slagwerk speelde in het orkest.
Titia heeft ook een eigen salsa-band; ‘Leticia y su Rumbadama’. Je kunt daar alles over lezen op de website:
www.rumbadama.nl
Daar hoor je ook geluidsfragmenten van de salsaband, maar ook van het duo Rumbadama kun je geluidsfragmenten horen. Zo kun je je al een beetje voorbereiden op de voorstellingen/concerten in Hillegom.

hoofdstuk 4:

vragen

Wat betekent ‘percussie’ oorspronkelijk?
Wat is ‘percussie’ in de loop der tijden gaan betekenen?
Noem 5 latijns-amerikaanse percussie-instrumenten.
Noem 2 slagwerkinstrumenten waarop je melodietjes kan spelen.
Wat is een beroepsmuzikant?
Wat is het oudste muziekinstrument?
Noem een ander woord voor schudbusje.
Als je een grote en een kleine trommel hebt, welke klinkt dat het hoogst?
Noem 3 Afrikaanse percussie-instrumenten.
Wat is het verschil tussen 3 trommels van een drumstel en 3 conga’s?
Ken je een percussie-instrument dat met 1 stok wordt bespeeld?
Wat is meerstemmig zingen?
Van welke materialen is een kalimba gemaakt?
Noem 3 belangrijke verschillen tussen een set van 2 conga’s en een setje bongo’s.
In welke taal wordt Cubaanse muziek gezongen?
En Braziliaanse muziek?
Wat is een improvisatie?
Kun je ook improviseren met je stem?
Wat betekent: instrumentaal?
Hoe noem je een ’vocaal’ muziekstuk ook wel?
Wat betekent ‘literatuur’ in de muziekwereld?
Hoe wordt Cubaanse muziek ook wel genoemd?


EINDE LESBRIEF

To Top
------------------------------------------------------------------------